تعاملات دیپلماتیک

تعاملات دیپلماتیک

مطالعه تطبیقی دیپلماسی برندینگ‌سازی "ملی ورزشی "جمهوری اسلامی ایران و قطر طی دو دهه اخیر: با تاکید بر روش بردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
یوسف مسلمی مهنی
استادیار سیاستگذاری عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه باهنر، کرمان، ایران.
10.22034/dpiq.2026.558609.1060
چکیده
برندینگ ملی ورزشی به استفاده از ظرفیت‌های ورزشی یک کشور برای ساخت و تقویت هویت ملی و بهبود تصویر بین‌المللی آن کشور اشاره دارد. این فرآیند به کشورها کمک می‌کند تا از طریق موفقیت‌های ورزشی، جایگاه اقتصادی، سیاسی و فرهنگی خود را ارتقا دهند. در دنیای امروز، برند سازی ورزشی ابزار کلیدی برای رقابت در سطح جهانی است. هدف این پژوهش مقایسه تطبیقی برندینگ ملی ورزشی ایران و یکی از کشورهای حوزه خلیج‌فارس "قطر" است، که در این حوزه دستاوردهای موفقیت‌آمیزی داشته است. این پژوهش با استفاده از روش مقایسه‌ای تطبیقی انجام‌شده و روش گردآوری داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و استفاده از اسناد و مدارک موجود علمی است. چارچوب نظری این پژوهش مبتنی بر برندینگ ملی سیمون آنهولت است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کشور قطر در ابعاد حکمرانی، سرمایه‌گذاری، گردشگری و صادرات ورزشی عملکرد موفق‌تری نسبت به جمهوری اسلامی ایران داشته است. در مقابل، ایران علی‌رغم برخورداری از ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی برجسته، به دلیل نبود سیاست‌گذاری منسجم و ضعف در حکمرانی ورزشی، نتوانسته از این ظرفیت‌ها در راستای برند سازی ملی ورزشی  بهره‌برداری مؤثر نماید.
کلیدواژه‌ها
مقایسه تطبیقی
برندینگ ملی
برندینگ ورزشی
جمهوری اسلامی ایران
قطر
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the "National Sports" Branding Diplomacy of the Islamic Republic of Iran and Qatar Over the Last Two Decades: Emphasizing the Brady Method

نویسنده English

Yoosof Moslemi Mehni
Assistant Professor, Department of Public Policy, Faculty of Law, Shahid Bahonar University, Kerman
چکیده English

Introduction
National sports branding refers to the use of a country’s sporting capabilities to build and strengthen national identity and improve its international image. In today’s world, sports branding is considered a key tool for global competition. This study aims to conduct a comparative analysis of national sports branding in Iran and Qatar, one of the Persian Gulf countries that has achieved notable success in this field. The research adopts a comparative method, and data collection is based on library research and existing scientific documents. The theoretical framework is grounded in Simon Anholt’s national branding theory. The findings indicate that Qatar has performed more successfully than the Islamic Republic of Iran across governance, investment, tourism, and sports exports. In contrast, despite Iran’s significant cultural and historical capacities, it has not been able to effectively utilize these resources for national sports branding due to the lack of coherent policymaking and weaknesses in sports governance.
Research Method
The research method of this study is based on a comparative approach. In this method, data are analyzed through four stages: description, interpretation, juxtaposition, and comparison. The main analytical framework is based on the comparative model proposed by George Brady (1990). Comparative study is a widely used method in the social sciences that systematically compares different countries or cultures. This method is highly flexible and can be applied in both qualitative and quantitative research. Its main objective is to achieve a deeper understanding of phenomena through the analysis of similarities and differences. Its main advantages include identifying causal relationships, improving analytical accuracy, enhancing cross-cultural understanding, and contributing to theoretical development.
Conclusion
The findings show that Qatar has performed significantly better than the Islamic Republic of Iran across the six dimensions of national sports branding, particularly in governance, investment, sports tourism, and sports export. In the governance dimension, Qatar has strengthened its global position in sports through integrated policymaking, large-scale investment, and targeted sports diplomacy. In contrast, Iran has lagged due to policy inconsistency, weaknesses in branding strategies, and limited use of international capacities. In the investment and sports migration dimension, Qatar has established a strong international position through substantial investment and active sports diplomacy. Iran, however, has faced challenges in attracting foreign capital due to sanctions and the absence of integrated policymaking, relying mainly on domestic markets. In terms of sports tourism, Qatar has successfully combined modern infrastructure with sports diplomacy, transforming tourism into a key driver of economic development and national branding. Iran, despite its rich potential, has not been able to secure a significant share of global sports tourism due to insufficient infrastructure and weak strategic planning. In the sports export dimension, Qatar has transformed sports into a tool of soft power and economic development through strategic planning and investment. Iran, despite having considerable potential, remains marginal in the global sports economy due to structural limitations and the lack of strategic vision, preventing the transformation of its capacities into international capital and reputation. In the cultural and popular dimension, Qatar has used sports strategically as an instrument of soft power and economic transformation, while Iran has primarily used sports to promote social cohesion and reinforce national identity. This divergence has created a fundamental difference in the sporting objectives and achievements of the two countries. Although Iran possesses significant advantages in cultural and popular dimensions compared to Qatar, the lack of strategic planning, weak sports governance institutions, and poor coordination among responsible bodies have limited the effective utilization of these capacities. Given the findings of this study, it is necessary to formulate policy recommendations to provide an optimal pathway for strengthening Iran’s national sports branding.

کلیدواژه‌ها English

Comparative Analysis
National Branding
Sports Branding
Islamic Republic of Iran
Qatar

  •  فارسی

    -          آزم, احمد؛ امیرنژاد، سعید؛ محمدی، نصرالله (2023) طراحی مدل برون‌سپاری بازاریابی در باشگاه‌های فوتبال ایران. پژوهش‌های فیزیولوژی و مدیریت در ورزش. جهاد دانشگاهی- دانشگاه علم و فرهنگ.صص145-168.

    -          ابراهیمی, عبدالحسین؛ خطیبی، امین ؛ مهدی‌پور، عبدالرحمن و مرعشیان، حسین . (1398). بررسی عملکرد صنعت صادرات کالاهای ورزشی ایران و برخی کشورهای درحال‌توسعه. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان, 18(46), صص 159-180.

    -          احمد نظری ترشیزی؛ احمد میرزازاده زهرا سادات؛ طالب پور، مهدی؛ بنسبردی، علی(1403) شناسایی و اولویت‌بندی مولفه‌های برندسازی ملی ورزشی ایران. مدیریت و توسعه ورزش. دوره 32. شماره 2. شماره پیاپی 38. صص 108-140.

    -          بیدالله‌خانی و کهرازه، (1396) برندینگ ملی دین و جمهوری اسلامی ایران؛ گفتمان اعتماد به نفس داخلی و مدیریت شهرت بین‏المللی، علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم دوره 20، شماره 79 - پاییز 96 - شماره پیاپی 79بهمن 1396 صفحه 103-132.

    -          بخشی چناری امین رضا، زردشتیان شیرین، محمدی‌جامع حسین(1399) مطالعه تطبیقی اقدامات و تجارب دیپلماسی ورزشی در جمهوری اسلامی ایران و کشورهای منتخب، مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی. دوره 7 شماره 3 شماره پیاپی 27. صص 69-79.

    -          زارعی، مریم. قاسمی، حمید. نیک بخش، رضا.(1401) مطالعه تطبیقی فعالیت های ورزشی تفریحی سالمندان کشورهای آلمان و ایران براساس مدل بردی. علوم پزشکی رازی، سال بیست و نهم شماره 8 (پیاپی 222، آبان 1401).

    -          سیاحی حسین(1399).نقش سیاست خارجی قطر در ایجاد برند ملی و تصویرسازی مثبت از این کشور، پژوهش ملل، آبان 1399 شماره 58 شماره صفحات: ۷۴-۹۹.

    -          عباس‌زاده مهدی و مرادی صبا (1402) مقایسه دیپلماسی ورزشی جمهوری اسلامی ایران و قطر، تعاملات دیپلماتیک دوره 1، شماره 4، دی 1402صفحه 157-193.

    -          گزارش مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری (1402) امیدآفرینی و برند سازی برای ایران آینده؛ تجارب امارات و قطر. قابل‌دسترسی آنلاین در وبگاه:

     https://www.bing.com/ck/a?!&&p=74bbeb8a820dc5a4de107497bf434256aa4aa09ebb6ff4025931350450637fa5JmltdHM9MTc2MTA5MTIwMA&ptn=3&ver=2&hsh=4&fclid=3b545d69-5428-66a8-11d8-

     

    -          مرادی، مهدی(1402) گزارش راهبردی  میراث فرهنگی و گردشگری ارائه راهکارهای تقویت دیپلماسی ورزشی جمهوری اسلامی ایران در عرصه بین الملل. دوره 31، شماره 1.

    -           موسوی گرگری ، سیده شیما. بنار، نوشین. شفیعی، بهرام(1401) نقش دیپلماسی ورزشی در ارتقا تعاملات بین‌المللی (نظریه داده بنیاد)، مطالعات مدیریت ورزشی. دوره 14، شماره 72 - شماره پیاپی 72. صص 115-146.

    -          مرادی، سالار ؛ خالدیان، محمد ؛ مصطفایی، فردین (1393) نقش ورزش در توسعه ارتباطات میان فرهنگی و اجتماعی. مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، سال اول، شماره ،5 تابستان 3.

    -          خداپرست، سیاوش. بخشعلی پور ، وحید. اکبرخواه، عباس( 1400) نقش ورزش در توسعه رفتارهای اخلاقی و فرهنگی، جامعه‌شناسی سبک زندگی، دوره 7، شماره 18 - شماره پیاپی 18. صص 75-95.

    -          صادری اسکویی، مهدی . دهقانپور ، حوریه.  خدادادی، محمدرسول (1396) نقش ارتباطات رسانه‌ای و تبلیغات مؤثر در جذب حامی مالی برای ورزش )مطالعه موردی: هیئت تنیس روی میز استان آذربایجان شرقی. مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، سال ششم، شماره ،63 016( بهار 96 صص 69-79.

    -          صباغیان ، علی(۱۳۹۴) دیپلماسی ورزشی. فرهنگ ارتباطات. دوره 16، شماره 31 - شماره پیاپی  63پاییز  1394صص 132-151.

    -          صباغیان، علی (1393) جام جهانی فوتبال؛ ‌هویت ملی و منزلت بین‌المللی. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

    -          جوادی پور، محمد. رهبری، سمیه(1396). شناسایی مؤلفه‌های مؤثر بر سیاست‌گذاری ورزش همگانی ایران. سیاست‌نامه علم و فناوری.  دوره ۷ شمارۀ 3.پیاپی 20.

    -          فتاحی اردکانی، حبیب‌الله. نیلی پور طباطبایی, سید علی‌اکبر. خزایی, سعید(۱۳۹۵) بررسی و شناخت وظایف حاکمیتی، تصدی‌گری دولت و جایگاه آن در تنظیم برنامه‌های راهبردی، نظارت و ارزیابی عملکرد دستگاه‌های کشور (چالش‌ها، راهکارها، تلاش‌ها). دانش ارزیابی. دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 27 سال هشتم، شماره بیست و هفتم، بهار 1395. صفحه 61-76.

    References

    • . .Aaker, D. A. (1996). Building strong brands. New York, NY: Free Press.
    • .Anholt, Simon (2010). Places: Identity, Image and Reputation, Houndmills: Palgrave Macmillan.
    • . .Abbaszadeh Fath Abadi, M., & Moradi, S. (2024). Comparing the sports diplomacy of the Islamic Republic of Iran and Qatar. Diplomacy and International Politics Quarterly, 4, 159–193.
    • . Alipour, Z., Nazarian, A., Keshavarz, L (2021). Providing a Revenue Model for Hosting Sport Events, Journal of New Studies in Sport Management, 2 (1), pp: 111-125.
    • Anholt, S. (2006). Competitive identity: The new brand management for nations, cities and regions. Palgrave Macmillan
    • Alam, A., Almotairi, M., Gaadar, K (2013). Nation Branding: An Effective Tool to Enhance Foregoing Direct Investment (FDI) in Pakistan, Research Journal of International Studies, 25, pp: 133-141.
    • Bidollah Khani, A., & Kahrazehi, Y. (2017). National branding of religion and Islamic Republic of Iran: The discourse of inside self-confidence and the management of international eminence. Political Science, 20(79), 103–132.

     

    • Fan, Y. (2006). Branding the nation: What is being branded? Journal of Vacation Marketing, 12(1), 5–14.
    • Hadian, H., Razavi, S M H., Boroumand, M R., Amirnejad, S (2020). Strategies for Developing Economy of Iran’s Sports Industry, annals of applied sport science, 8 (2), pp: 1-15.
    • Hess, A., Najbor, J (2020). Promotion of Polish Cinema Abroad as an Element of Nation Branding. Case Study of “Cold War” 2018 by Pawel Pawlikowski, sustainability, 12 (5621), pp: 1-12.
    • Javadipour, M., & Rasekh, N. (2019). The role of sports and the development of sports diplomacy in advancing the socio-cultural policies and foreign relations of the Islamic Republic of Iran. Journal of Sport Management, 11(2), 219–234.

     

    • Li, X., Feng, J (2021). Nation branding through the lens of soccer: Using a sports nation branding framework to explore the case of China, European Journal of Cultural Studies, pp: 1-21.
    • .Mohib, A. A., & Carroll, C. (2024). Nation branding as a tool to attract foreign direct investments: A case study of Qatar. Place Branding and Public Diplomacy, 20(3), 363–377.
    • Moslemi mehni,Soltani, Asghar.(2022) A Comparative Study of the Public Policy Curriculum in Selected Universities of the World. Iranian Journal of Comparative Education, 5(3), 2066-2078
    • . Nazari Torshizi, A., Mirzazadeh, Z. S., Talebpour, M., & Benesbordi, A. (2024). Identifying and prioritizing the components of national sports branding in Iran. Journal of Sport Development and Management, 13(2), 108–140.

    ·         Parvez, Zarqa (2024), The FIFA World Cup 2022, National Identity, and the Politics of Women’s Sports Participation in Qatar. Asian Journal of Sport History & Culture, 3(2), Pages 154-179 https://doi.org/10.1080/27690148.2024.2341256.

    •  
    • .Soleimani, M., et al. (2020). The globalization paradigm of Iran's national brand through sporting events. Strategic Studies on Youth and Sports, 1(2), 11–28.
    • Sogas, P C., Molina, I F., Batlle, A A., Vilchez, J M R (2021). Economic and Social Yield of Investing in a Sporting Event: Sustainable Value Creation in a Territory, Sustainability, 13 (7033), pp: 1-15.
    • Wanyonyi, L., Njoroge, J M., Juma, R (2021). Challenges and Opportunities to Sustainable Sport Tourism Events: Insights from an Urban Host City, Journal of Tourism, Hospitality and Sports, 55, pp: 40-55.
    • . Zarandi, S. (2024). An overview of comparative research methods: Theories, approaches, and perspectives. Comparative Public Administration, 1(4), 1–21.
    • Zakersalehi, G., & Keykha, A. (2021). Comparative study of the vision and macro goals of higher education in selected countries. Journal of Public Policy, 7(4), 277–298.

     

     

    Translated References into English

     

    •        Bidollah Khani and Kahrazeh, (2017) National branding of religion and the Islamic Republic of Iran; Discourse of domestic self-confidence and international reputation management, Volume 20, Issue 79 - Fall 2017 - Serial Issue 79, February 2017, Quarterly Journal of Political Science, Baqir-ul-Ulum University, Pages 103-132. [In Persian]

    •        Zarei, Maryam. Ghasemi, Hamid. Nikbakhsh, Reza. (1401) A comparative study of recreational sports activities of the elderly in Germany and Iran based on the Brady model. Razi Journal of Medical Sciences, Year 29, Number 8 (Issue 222, November 1401). [In Persian]

    •        Siahi Hossein (2010). The role of Qatar's foreign policy in creating a national brand and a positive image of this country. Pajouhesh Mellah, November 2010, No. 58, Pages: 74-99. [In Persian]

    •        Abbaszadeh Mehdi and Moradi Saba (1402) Comparison of sports diplomacy of the Islamic Republic of Iran and Qatar, Quarterly Journal of Diplomatic Interactions, Volume 1, Issue 4, 1402, Pages 157-193. [In Persian]

    •        Bakhshi Chenari Amin Reza. Zordashtian Shirin. Mohammadi Jameh Hossein (2010) Comparative study of measures and experiences of sports diplomacy in the Islamic Republic of Iran and selected countries, Quarterly Journal of Communication Management in Sports Media. Volume 7, Issue 3, Serial Number 27. Pages 69-79. [In Persian]

    •        Ahmad Nazari Tarshizi, Ahmad Mirzazadeh, Zohra Sadat, Talebpour, Mehdi, Bansbardi, Ali (1403) Identification and prioritization of components of national sports branding in Iran. Quarterly Journal of Sports Management and Development. Volume 32. Issue 2. Serial number 38. pp. 108-140. [In Persian]

    •        Moradi, Mehdi (1402) Strategic Report on Cultural Heritage and Tourism, Presenting Strategies for Strengthening the Sports Diplomacy of the Islamic Republic of Iran in the International Arena. Volume 31, Number 1. [In Persian]

    •        . Bidalikhani, M., Kharaze, A., & Javadi-Pour, M. (2017). The role of the sports industry in nation branding: Opportunities and challenges. Cultural Management Quarterly, 10(3), 45-62. [In Persian]

    •        .Soleimani, M., et al. (2020). The globalization paradigm of Iran's national brand through sporting events. Strategic Studies on Youth and Sports, 1(2), 11–28. [In Persian]

    •        .Mohib, A. A., & Carroll, C. (2024). Nation branding as a tool to attract foreign direct investments: A case study of Qatar. *Place Branding and Public Diplomacy, 20*(3), 363–377. [In Persian]

    •        . .Abbaszadeh Fath Abadi, M., & Moradi, S. (2024). Comparing the sports diplomacy of the Islamic Republic of Iran and Qatar. Diplomacy and International Politics Quarterly, 4, 159–193. [In Persian]

    •        Bidollah Khani, A., & Kahrazehi, Y. (2017). National branding of religion and Islamic Republic of Iran: The discourse of inside self-confidence and the management of international eminence. Political Science, 20(79), 103–132. [In Persian]

    •        Moslemi mehni,Soltani, Asghar.(2022) A Comparative Study of the Public Policy Curriculum in Selected Universities of the World. Iranian Journal of Comparative Education, 5(3), 2066-2078. [In Persian]

    •        . Zarandi, S. (2024). An overview of comparative research methods: Theories, approaches, and perspectives. Comparative Public Administration, 1(4), 1–21.  [In Persian]

    •        Zakersalehi, G., & Keykha, A. (2021). Comparative study of the vision and macro goals of higher education in selected countries. Journal of Public Policy, 7(4), 277–298. [In Persian]

    •        . Nazari Torshizi, A., Mirzazadeh, Z. S., Talebpour, M., & Benesbordi, A. (2024). Identifying and prioritizing the components of national sports branding in Iran. Journal of Sport Development and Management, 13(2), 108–140. [In Persian]

    •        Javadipour, M., & Rasekh, N. (2019). The role of sports and the development of sports diplomacy in advancing the socio-cultural policies and foreign relations of the Islamic Republic of Iran. Journal of Sport Management, 11(2), 219–234. [In Persian]

    •        Salimi, M., Khodaparast, M (2019). Providing a combined model of fuzzy AHP and numerical taxonomy analysis for sport organizational ranking and performance appraisal, International Journal of System Assurance Engineering and Management, 10 (5), pp: 1133–1144. [In Persian]

    •        . Alipour, Z., Nazarian, A., Keshavarz, L (2021). Providing a Revenue Model for Hosting Sport Events, Journal of New Studies in Sport Management, 2 (1), pp: 111-125. [In Persian]

    •        Hadian, H., Razavi, S M H., Boroumand, M R., Amirnejad, S (2020). Strategies for Developing Economy of Iran’s Sports Industry, annals of applied sport science, 8 (2), pp: 1-15. [In Persian]

تعاملات دیپلماتیک
دوره 3، شماره 10
تابستان 1404