تعاملات دیپلماتیک

تعاملات دیپلماتیک

بررسی تطبیقی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در قبال کردستان عراق (2023-2003)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
چکیده
کردستان عراق باتوجه به جایگاه ژئوپلیتیکی و وجود منابع انرژی درآن، منطقه‌ای استراتژیک و پراهمیت برای قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه ای به حساب می آید. این مساله سبب شده است تدوین و پیگیری سیاست ویژه‌ای در قبال این منطقه نیز از گذشته، همراستا و یا در مواردی در تعارض با راهبرد این کشورها در قبال عراق، بخشی از سیاست آنان به منظور دستیابی به منافع و اهداف شان در غرب آسیا باشد. این شرایط بویژه از زمان حمله ایالات متحده به عراق در سال 1991 و ایجاد وضعیت بسیار متمایز خودگردانی در این منطقه و سپس اشغال این کشور در سال 2003 و به رسمیت شناخته شدن خودمختاری اقلیم کردستان در قانون اساسی مصوب 2005 عراق تشدید شده است. دراین چارچوب، سوال اصلی این پژوهش آن است که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده در قبال منطقه کردستان عراق در بازه زمانی 2003تا2023 چگونه قابل تبیین و ارزیابی است. یافته های این پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع اسنادی صورت گرفته نشان می‌‏دهد که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال منطقه کردستان عراق، در چارچوب سیاست خارجی رئالیسم تدافعی و مبتنی بر راهبرد موازنه تهدید و سیاست خارجی ایالات متحده در قبال این منطقه در قالب سیاست خارجی رئالیسم تهاجمی و مبتنی بر راهبرد احاله مسئولیت پیگیری شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Foreign Policy of the Islamic Republic of Iran and the United States of America towards Iraqi Kurdistan (2003-2023)

نویسندگان English

Alireza Damirchi 1
Mehdi Javdani Moghadam 2
1 M.A student, Department of Political Science, Imam Sadeq University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of International Relations, Imam Sadeq University, Tehran, Iran
چکیده English

Due to its geopolitical position and energy resources, Iraqi Kurdistan is considered a strategic and important region for regional and extra-regional powers. This issue has caused the formulation and follow-up of a special policy towards this region in the past, in line with or in some cases in conflict with the strategy of these countries towards Iraq, a part of their policy to achieve their interests and goals in West Asia. These conditions have intensified especially since the US invasion of Iraq in 1991 and the establishment of a very distinct state of self-government in this region, followed by the occupation of this country in 2003 and the recognition of the autonomy of the Kurdistan Region in the 2005 Iraqi Constitution. In this context, the main question of this research is how the foreign policy of the Islamic Republic of Iran and the United States towards the Kurdistan region of Iraq can be explained and evaluated in the period from 2003 to 2023. The findings of this research, which was carried out with a descriptive-analytical method and using documentary sources, show that the foreign policy of the Islamic Republic of Iran towards the Kurdistan region of Iraq is in the framework of the foreign policy of defensive realism and based on the strategy of balancing threats and the foreign policy of the United States. In this region, aggressive realism foreign policy based on the strategy of shifting responsibility has been pursued.

کلیدواژه‌ها English

Foreign Policy
Islamic Republic of Iran
Iraqi Kurdistan
United States of America
Defensive and Offensive Realism

فارسی

اخوان کاظمی، مسعود، و عزیزی، پروانه. (1390). کردستان عراق؛ هارتلند ژئوپلیتیکی اسراییل. راهبرد، 20(60)، 141-168.
اخوان کاظمی، مسعود؛ رستمی، فرزاد و شاهملکی, حامد. (1396). تحلیل رابطه اسرائیل و کردستان عراق و پیامدهای امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران. جستارهای سیاسی معاصر، 8(26)، 1-26.
اخوان کاظمی، مسعود و روستاقی، مسعود. (1395). ضد انقلابیگری در نظام بین الملل: مبانی و نمودهای عملی. سیاست جهانی، 5(2), 73-43.
اسدی، علی اکبر. (1393). ایران و امریکا در عراق: تنوع کنش ها. روابط خارجی، 6(4 (پیاپی 24))، 127-155.
باقری، حسین؛ مرادی، حسنو  نظاملو، علی اوسط. (1394). رویکرد سیاسی ترکیه در اقلیم کردستان عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، امنیت ملی5(16)، 107-138.
برزگر، کیهان. (1388). سیاست خارجی ایران از منظر رئالیسم تهاجمی و تدافعی. فصلنامه روابط خارجی، 1(1)،114-153.
بوداغی، رحیم؛ محقق نیا، حامد؛ شهابی، روح الله و  جلال پور، شیوا. (1400). تحلیل مقایسه ای سیاست خارجی آمریکا و روسیه در قبال اقلیم کردستان عراق و تاثیر آن بر ایران. فصلنامه روابط خارجی13(4)، 879-901.  
بوژمهرانی، حسن؛ پوراسلامی، مهدی.(1393). تهدیدهای نرم خودمختاری اقلیم کردستان عراق و تاثیر آن بر کردهای ایران. جامعه‌شناسی جهان اسلام، 2(1)، 87-110.
بیات، اصغر، اقارب پرست، محمدرضا، و گلشنی، علیرضا. (1397). تحولات کردستان عراق و تأثیر آن بر سیاستگذاری امنیتی جمهوری اسلامی ایران. تحقیقات سیاسی و بین المللی، 10(36 )، 101-132.
پوراحمدی میبدی، حسین و قیاسی، صابر(1399). اقدامات استقلال‌طلبانه کردستان عراق و رویکرد سیاست‌خارجی ایران و ترکیه. پژوهش‌های روابط بین‌الملل، 10(1)، 7-31.
پیشگاهی‌فرد، زهرا؛ نصراللهی زاده، بهرام. (1391). پیامدهای تشکیل حکومت ناحیه‌ای کردستان عراق در کردستان ایران. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 23(2)، 189-206.
جفره، منوچهر؛ منتی، ایوب و  رهگوی، محمد. (1390). سیاست خارجی آمریکا و کردهای عراق. مطالعات روابط بین الملل  4(14)، 57-76.     
جمشیدی، محسن؛ فتاحی، شهرام و  صدیق،  میر ابراهیم. (1401). استراتژی جمهوری اسلامی ایران در قبال کشورهای محور تحت نفوذ در جهان اسلام از منظر رئالیسم تدافعی(واکاوی بحران عراق و سوریه).  مطالعات بیداری اسلامی،11(1)، 77-99.
حیدری، احمد، ابطحی، سیدمصطفی، احمدی، حمید، و ساعی، احمد. (1397). استراتژی اسرائیل در کردستان عراق و نگرانی های جمهوری اسلامی ایران. مطالعات انقلاب اسلامی، 15(54 )، 109-128.
درویشی، فرهاد و محمدیان، علی. (1392). بررسی تاثیرات سیاست‌خارجی ترکیه در اقلیم کردستان عراق بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران(2013-1991). سیاست دفاعی، 22(85)، 137-182.
دهقانی فیروزآبادی، جلال. (1392)  سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران . تهران : سمت .
دهقانی فیروزآبادی، جلال. (1394).  اصول و مبانی روابط بین‌الملل(جلد اول). تهران : سمت .
دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال، و خدیری وریک، خضر. (1392). تاثیر ژئوپلیتیک کردستان عراق بر سیاست خارجی آمریکا در عراق (2003-2012). تحقیقات سیاسی و بین المللی، 5(16)، 1-28.
رجبی، محمد. (1398). جایگاه اقلیم کردستان عراق در سیاست های منطقه ای ایالات‌متحده آمریکا در غرب آسیا. پژوهش های سیاسی جهان اسلام، 9(2 )، 27-52.
روزبه، عبدالله و کیانی، جواد. (1395). تحولات کردستان عراق و تاثیرات آن بر خاورمیانه. نشریه علوم و فنون مرزی. 17، 67-90.
رومینا، ابراهیم و بیدار، محمدطاهر. (1397). تاثیر استراتژی آمریکا بر تحولات کردستان عراق از سال 1971 تا 2014. ژئوپلیتیک، 14(2)، 1-20.
زکریا، فرید (1399).  از ثروت به قدرت. تهران : انتشارات روزنه .
سعادت، علی؛ آثار تمر، محمد و  خزایی، هوشنگ. (1395). بررسی تأثیر بحران سوریه در تغییر بلوک بندی های جدید منطقه ای و بین المللی. رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی8(2)، 30-57.       
طباطبایی، سیدمحمد، و حضرتی، راضیه. (1393). تاثیر حوادث 11 سپتامبر بر ارتقاء جایگاه روسیه در نظام بین الملل (2010-2001). مطالعات روابط بین الملل (پژوهشنامه روابط بین الملل)، 7(28)، 167-197.
عابدینی کشکوئیه، حسن؛ مسعودنیا، حسین و گودرزی، مهناز.(1401). سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران در دوران اوباما و ترامپ(براساس تئوری رئالیسم تهاجمی مرشایمر و رئالیسم تدافعی والتز). سیاست پژوهی ایران، 9(34)، 7-32.
عباسی اشلقی، مجید، و طاهری، طاهر. (1398). راهبرد موازنه فراساحلی آمریکا در خاورمیانه و پیامدهای آن برای ایران. روابط خارجی، 11(1 (پیاپی 41) )، 5-35.
عبداله پور، محمدرضا؛ اخباری، محمد و کرمی راد، محمد.(1393). خرده‌ میدان کردستان عراق، عرصه رقابت میدان‌های منطقه‌ای ایران و ترکیه. نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 7(1)، 1-20.
عمرانی، ابوذر؛ آرین‌نژاد، محمدجعفر و داودی، علی اصغر(1400). بررسی تطبیقی سیاست خارجی ایران و آمریکا در عراق(مورد مطالعه: نظریه واقع‌گرایی تهاجمی). دانش‌نامه علوم سیاسی، 2(3)، 53-73.
فرزین راد، رویا، فروزان، یونس، عالیشاهی، عبدالرضا، و مجیدی نژاد، سیدعلی. (1398). بررسی مساله همه پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات راهبردی سیاست گذاری عمومی (مطالعات راهبردی جهانی شدن)، 9(31 )، 195-210.
قربانی شیخ‌نشین، ارسلان و قدیمی، اکرم(1391). بررسی راهبردی سیاست خارجی آمریکا در کردستان عراق  امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. راهبرد، 21(1)، 55-82.
قوام، عبدالعی. (1388). روابط بین‌الملل؛ نظریه‌ها و رویکردها. تهران : انتشارات سمت .
کتابی، محمود، دهقان، یداله، و حیدری، سولماز. (1392). بررسی روابط سیاسی- اقتصادی کردستان عراق با ترکیه و تاثیر آن بر سیاست خارجی ایران. تحقیقات سیاسی و بین المللی، 5(17)، 1-33.
کریمی، پریسا و غلامی، طهمورث(1396). سیاست کردی آمریکا و روسیه؛ منافع و امنیت ملی ایران. ژئوپلیتیک، 13(2)، 174-201.
 متقی، ابراهیم و سعیدی، ابراهیم. (1394). بررسی سیاست خارجی ایران در قبال بحران سوریه. پژوهش‌های سیاسی و بین‌المللی3(10)، 1-31.                 
متقی، ابراهیم، بقایی، خرم، و رحیمی، میثم. (1389). بررسی سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه پس از 11 سپتامبر (بر اساس رویکرد واقع گرایی تهاجمی). تحقیقات سیاسی و بین المللی، 2(4)، 1-25.
محبوبی، قربانعلی، و کاظمی، سیدمحمدموسی. (1386). بررسی ریشه یابی موضوع فرامنطقه ای شدن مساله کردها. آفاق امنیت، 2.
مشیرزاده، حمیرا. (1384). تحول در نظریه‌های روابط ‌بین‌الملل. تهران: انتشارات سمت.
مرشایمر، جان.  (1393). تراژدی سیاست قدرت‌های بزرگ. (مترجم: غلامعلی چگینی زاده)، تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه.
میلتون ادوارد، مورلی و هینچ کلیف، پیتر.(1390). بحران در خاورمیانه. (مترجم: شهرزاد رستگار)، تهران: قومس.
نصری، قدیر، و رضایی، داود. (1398). مهم ترین تهدیدات فراروی جمهوری اسلامی ایران در اقلیم کردستان عراق. مطالعات بین رشته ای دانش راهبردی، 9(37 )، 168-197.
والت، استفان. (1402). ریشه‌های اتحادها. تهران : مؤسسه مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.
 
 References
Aziz, S. (2023). The US-Iraqi Kurdistan Relationship: In Pursuit of Partnership. Abu Dhabi Strategic Debate. Retrieved from https://epc.ae/en/details/featured/the-us-iraqi-kurdistan-relationship-in-pursuit-of-partnership
Bock, A.M., & Eschenbacher, S. (2014). The Social Construction of Threats. The Iran Nuclear Crisis as a TextbookExample for Jack Mezirow’s Transformative Learning Theory.
Chomani, K. (2022). Big Brother is watching the evolving relations between Iran and the Kurdistan Region of Iraq. The Netherlands Institute of International Relations, 1-12.
Entesar, N. (2018). Uneasy Neighbors: Iran and the Kurdish Regional Government. Journal of South Asian and Middle Eastern Studies, 41(2), 73-84.
Hadji,, P. S. (2015). The Case for Kurdish Statehood in Iraq. Case Western Reserve Journal of International Law., 41(2), 513-541.
Hasan Hama, H. (2021). US foreign policy towards the Iraqi Kurds. KCCRC. Retrieved from https://www.kurdistanc.com/ EN/details.aspx?jimare=1107
Liga, Aldo. (2017). The “Israel Factor” and the Iraqi-Kurdish Quest for Independence, Istituto Affari Internazionali.
Nader, A., & Others. (2016). Regional Implications of an Independent Kurdistan. ‎ RAND Corporation.
NSS. (2015). National Security Strategy. National Security Strategy Archive. Retrieved from https://nssarchive.us/
NSS. (2017). National Security Strategy of the United States of America. National Security Strategy Archive. Retrieved from https://nssarchive.us/
Shareef, M. (2014). The United States, Iraq, and the Kurds; Shock, Awe, and Aftermath. Routledge.
Soderberg, N., & Phillips, D. (2015). Task Force Report State-Building in Iraqi Kurdistan. New York: Institute for the Study of Human Rights.
Taliaferro, J. (1999). Security Under Anarchy: Defensive Realism Reconsidered. Department of Political Science; Tufts University, 16-20. Retrieved from https://ciaotest.cc.columbia.edu/isa/taj01/
Waltz, K. (1979). Theory of international politics. London: Addison-Wesley Publishing Company.