تعاملات دیپلماتیک

تعاملات دیپلماتیک

تحلیل و بررسی وضعیت ادامه حضور جمهوری اسلامی‌ایران در برجام بر اساس نظریه بازی‌ها (2018-2021)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 استادیار علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
چکیده
بعد از خروج آمریکا از برجام و عدم انجام تعهدات طرف غربی، دولتمردان کشورمان راهبرد جدید بازگشت مرحله‌ای به وضعیت قبل از توافق برجام را در پیش گرفتند. در برابر این وضعیت، آمریکا و سه کشور اروپایی تهدید کردند که اقدامات تقابلی با این سیاست ایران در پیش خواهند گرفت. سؤالی در افکار عمومی ایجاد شد که پایان این تقابل چگونه خواهد بود؟ برای پاسخ به این سؤال باید گزینه‌های محتمل را مدنظر قرار داد. گزینه‌های مطلوب ایران و مطلوب آمریکا و طرف اروپایی به ویژه  گزینه‌هایی که احتمال بیشتری برای آن متصور است. اعتقاد بر این است هر چند تمایل آمریکا و طرف غربی بر بازگرداندن مجدد تحریم‌ها و صدور قطعنامه‌های جدید است لیکن در صورت اتخاذ تدابیر هوشمندانه توسط کشورمان، این امر محقق نخواهد شد و در کمترین سطح از کارایی خواهد بود. آنچه بیشتر مدنظر غرب و امریکا است، ایجاد ترس و وحشت در افکار عمومی داخلی و جهانی از تبعات کاهش تعهدات ایران است تا با این حربه، ایران را مجاب به توقف در این مسیر جدید نماید. سؤال اصلی این پژوهش این است که بهترین گزینه جمهوری اسلامی ایران در خصوص ادامه حضور در برجام با استفاده از نظریه بازی‌ها کدام گزینه است. براساس شواهد، مدارک و یافته‌های حاصل از این پژوهش به این نتیجه رسیدیم که وضعیت ادامه حضور جمهوری اسلامی ایران در برجام یک بازی پویا با اطلاعات کامل و تمام است. در این پژوهش درخت بازی گزینه‌های پیش‌روی ایران ترسیم شد و مورد بررسی قرار گرفت و در ادامه برای پیدا کردن جواب و حل بازی از روش برآیند برگشت به عقب سود جستیم که نتیجه آن رسیدن به گزینه برداشتن قاطعانه گام‌های کاهش تعهدات جمهوری اسلامی ایران در صورت ادامه عدم اجرای تعهدات از سوی طرف‌های اروپایی بود. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of the Continuation of the Presence of the Islamic Republic of Iran in Comprehensive Joint Action Program (BJAM) Based on Game Theory (2018-2021)

نویسندگان English

Mohammad Alizadehjamal 1
Hossein Rafie 2
Mohammad Radmard 3
1 PhD Student, Department of Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
2 Associate Professor, Department of Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
3 Assistant Professor, Department of Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
چکیده English

After the American withdrawal from the Comprehensive Joint Action Program (BJAM) and the non-fulfillment of the West's commitments, our statesmen adopted a new step-back strategy before the West agreed, in the case the West failed to fulfill its obligations. Against this backdrop, the United States and three European countries have threatened to take action against Iran's policy. The question that arises in public opinion is "What will be the end of this confrontation?" Possible options must be considered to answer this question. Iran's favorable choices, and America's and Europe's, especially the ones most likely to be. Although it is believed that the US and the West are eager to reinstate sanctions and new resolutions, this will not be the case if our country adopts clever measures and will be at a low level of efficiency. What is most sought after by the West and the United States is the diminishing fear of Iran's commitment to domestic and global public opinion, thus forcing Iran to stop in this new direction. In this study, the main question was asked which state is the best option for the Islamic Republic of Iran to continue its presence in BJAM using game theory? Based on the evidence, evidence, and findings of this study, we concluded that the continued presence of the Islamic Republic of Iran in BJAM is a dynamic game with complete and complete information. In this research, the game number tree of Iran's options was outlined and examined, and then, the answer and solve the game using the payback method, the result of which came to the option of taking decisive steps for reducing the obligations of the Islamic Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها English

Comprehensive Joint Action Program (BJAM)
Game Theory
Sanctions
Dynamic Game

فارسی

اندیشکده راهبردی تبیین. (۱۳۹۵). «سیاست خارجی دونالد ترامپ، چارچوب ها و جهت گیری‏های احتمالی» مجموعه مقالات.
محسن زمانی و سید امیر نیاکویی. (1398). «واکاوی عوامل مؤثر بر خروج ایالات متحده آمریکا از برجام». فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، سال دوازدهم، شماره ۴۵، بهار ۱۳۹۸، صص. 120- 95.
پربن، دومنیک و دو گل لویی. (۱۳۹۷). «خروج ایالات متحده از توافقنامه وین پیرامون برنامه هسته‌ای ایران: یک وضعیت حقوقی متناقض» نسخه فارسی ترجمه شده توسط حقوقدانان انجمن کمیسیون مسائل ایران، تحلیلهای حقوقی.
پاندستون، ویلیام. (1386). معمای زندانی. ترجمه: عباس علی کتیرایی، تهران: مازیار.
ونتسل، ی.س. (1373). نظریه بازی‌ها. ترجمه دکتر جلیل روشندل و علیرضا طیب. تهران: نشر قومس.
عبدلی، قهرمان. (1390). نظریه بازی‌ها و کاربردهای آن. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران.
احمدی، اردشیر و معماریانی، عزیزالله (1385). نظریه بازی‌ها. تهران: انتشارات جهان جام جم.
سوری، علی. (1390) اقتصاد ریاضی- روش‌ها و کاربردها. تهران: انتشارات سمت.
مکین، راج. ای (1392) نظریه بازی‌ها و سیاستگذاری عمومی. ترجمه: علی بغیری. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
دوئرتی، جیمز و فالتزگراف، رابرت (1376) نظریه‌های متعارض در روابط بین‌الملل. ترجمه: طیب و بزرگی. تهران: نشر قومس.
لفت ویچ، آدریان. (1387). تحولات جدید در علوم سیاسی. ترجمه: دکتر سید احمد موثقی. تهران: نشر میزان.
مشیر زاده، حمیرا. (۱۳۸۶). تحول در نظریه های روابط بین‌الملل، تهران، انتشارات سمت.
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (۱۳۸۱). « سیاست خارجی جمهوری اسلامی‌ایران، روندها و بازتابها». فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال نهم، شماره سوم.
سجادپور، سید محمد و اجتهادی، سعیده (۱۳۸۹). «نگرش امنیتی غرب و تهدیدات بین‌المللی پس از جنگ سرد مطالعه موردی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی‌ایران». دو فصلنامه علمی‌ ـ پژوهشی علوم سیاسی، دوره ۶، شماره ۱۱.
سلیمان زاده، سعید و امیدی، علی و براتی، سحر. (۱۳۹۷). «راهبرد سیاست خارجی ترامپ، هیبرید نو انزواگرایی و واقع گرایی». فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست گذاری عمومی، شماره ۲۸.
مشیرزاده، حمیرا و مسعودی، حیدر علی. (۱۳۸۸). «هویت و حوزه های مفهومی‌روابط بین‌الملل». فصلنامه سیاست. مجله حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 39، شماره ۴.
موسویان، سید حسین و حسینی، دیاکو. (۱۳۹۵). «منطق پیامدهای مطلوب و نامطلوب برجام». از کتاب برجام سیاست‏ها، دستاوردها، و الزامات. تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
نوازنی، بهرام و قاسمی، حاکم و فرسائی، شهرام. (۱۳۹۴). «ارزیابی محافل پیامدهای خاورمیانه ای برجام برای سیاست خارجی ایران». فصلنامه سیاست خارجی. سال بیست و نهم، شماره ۴.

References

Barnaby, Frank. (1989). The Invisible Bomb: The Nuclear Arms Race in the Middle East. London: I. B. Tauris, 1989, pp. 64-69.
Berman, Russell. (2017). “The Donald Trump Cabinet Tracker”. The Atlantic, 2 March; Available at: www.theatlantic.com. politics/archive/2017/03/trump-cabinet-tracker/510527.
CBS NEWS. (2016). “Pence goes farther than Trump on Iran deal, says US will rip up’’. Available at: www.cbsnews.com /news/pence-goes-farther-thantrump- on-iran-deal-says-us-will rip-up/(accessed 2 December 2017).
Chathamhouse. (2016). “Iran's Politics and Foreign Policy”. Chatham House, available at: /www.chathamhouse.org/ event /irans-politics-and-foreign-policy.
Clinton, Hilary. (2010). Clinton: U.S. Will Extend 'Defense Umbrella' Over Gulf if Iran Obtains Nuclear Weapons, from FOX NEWS: http://www.foxnews. Com/politics.
European Union. (2016). “An EU Strategy for Relations with Iran after the Nuclear Deal’’. available at: www.europarl.europa.eu /RegData/etudes/IDAN/2016/578005/EXPO_IDA (2016) 578005 _EN.pdf.
Haass R. (2017). “Trump foreign policy has found its theme: The Withdrawal Doctrine. US have left/threatening to leave TPP, Paris accord, UNESCO, NAFTA, JCPOA”. Twitter. Available at: https://twitter.com/Richard Haass/ status/ 918471381511229440 (accessed 12 October 2017).
Kahl, Colin and Hal Brands. (2017). “Trump's Grand Strategic
  Train Wreck”. Foreign Policy, 31 January, Available at: http://foreignpolicy.com/2017/01/31/trumps-grand-strategictrain-wreck
Katzman, Kenneth. (2016). “Iran's Foreign Policy”. Congressional Research Service, available at: www.fas.org/sgp/crs/mideast /R44017.pdf.
Kirshner, Jonathan. (2010). "the tragedy of offensive realism: classical realism and the Rise of china”. European journal of international relations.
  McAdams, Dan. (2016). “The Mind of Donald Trump”. The Atlantic, 16 June; Available at: www.theatlantic.com /magazine/archive /2016/06/the-mind-of-donald-trump/480771/
Nasr, Vali. (2006). “When the Shiites Rise”, Foreign Affairs. - Renshon, S. (2012). Barack Obama and the Politics of Redemption. New York: Routledge.
Shine, Sima. (2016). “The Nuclear Deal is a Chance to Change
  Iran's Behavior “. National Interest, available at: http:// nationalinterest.org/feature/the-nuclear-deal-chance-changeirans-ehavior -17250. Sick, Gary. (2016). “Regional Implications of the JCPOA”. The Daily Journalist, available.at: http://thedailyjournalist.com/thestrategist/regionalimplications- of-the-jackpot/.
Singh, Michael. (2015). “Implications of the JCPOA for U.S. Policy in the Middle East”. Washington Institute, available at: http://www.washingtoninstitute.org/policy analysis/view/implications-of-the-jepoa-for-u.s.-policy-in-the middle-east.
Smith, S. Hadfield, A. and Dunne, T. (2016). Foreign Policy: Theories, Actors, Cases. 3rd ed. Oxford: Oxford University Press.
Turocy, Theodore L. and Bernhard von Stengel (2001), Game Theory, CDAM Research Report LSE-CDAM, at:http://www.cdam.lse.ac.uk/Reports/Files/c dam-2001-09.pdf [accessed on 12 June 2012].
Vatanka, Alex. (2016). U.S.-Iran Relations: Recommendations for the Next President. available at: www.mei.edu/sites/default/files /publications /PF17 Vatanka Iran US web.pdf.
Whitehouse.gov. (2017) a. Remarks by President Trump in Joint Address to Congress, Available at: www.whitehouse.gov/ thepress-office/2017/02/28/ remarks-president-trump-jointaddress-congress (accessed 1 December 2017). (accessed 1 November 2017).